Freequency
Freequency, de eerste tinnitus serious game in Nederland, gebruikt Augmented Reality en Spiegeltherapie om spelenderwijs tinnitusklachten te verminderen. Door de hersenen te trainen geluid te herkennen en te filteren, vermindert het vermoeidheid en irritatie. Deze app is een aanvulling op bestaande behandelingen voor tinnitus.
Om de Freequency app te kunnen lanceren zijn we op zoek naar investeerders, zodat wij onze extra ontwikkelingstijd kunnen financieren. Ook zijn we op zoek naar personen of organisaties werkzaam in de audiologie die onze app willen inzetten in wachttijden en/of als aanvulling op bestaande behandelingen.
Freequency is een serious game ontwikkeld voor mensen met tinnitus, een aandoening waarbij geluiden worden waargenomen zonder externe geluidsbron. Tinnitus wordt vaak omschreven als rinkelende, suizende, of fluitende geluiden in het oor of hoofd. Er zijn twee vormen: subjectieve tinnitus, waarbij alleen de patiënt het geluid hoort, en objectieve tinnitus, waarbij een externe persoon het geluid ook kan waarnemen. Objectieve tinnitus wordt vaak veroorzaakt door lichamelijke factoren zoals vasculaire stoornissen (bv. hoge bloeddruk) of spierproblemen, en is soms behandelbaar. Subjectieve tinnitus, dat 95% van de gevallen uitmaakt, heeft vaak onbekende oorzaken zoals gehoorschade, ouderdomsslechthorendheid, of ziektes zoals Ménière. Omdat de ontstaansmechanismen nog grotendeels onbekend zijn, zijn er weinig medische behandelingen beschikbaar.
Tinnitus kan de kwaliteit van leven ernstig aantasten doordat het voortdurende geluid in het hoofd vaak leidt tot psychische belasting. Omgevingsfactoren zoals onbegrip kunnen de situatie verergeren, omdat het voor anderen moeilijk is te begrijpen dat iemand geluiden hoort die er niet zijn. In veel gevallen ervaren mensen het geluid in beide oren, en soms in het hoofd.
Er is een groeiend inzicht dat soorten tinnitus beïnvloed kunnen worden door de positie en functie van het hoofd, kaak of nek, een fenomeen dat somatosensorische tinnitus wordt genoemd. Spanning of bewegingsbeperking in deze regio’s kan leiden tot overprikkeling van de gehoorzenuwen, wat bijdraagt aan het ervaren van tinnitus.
Huidige behandelingen van tinnitus richten zich vooral op het leren accepteren of maskeren van het geluid, en vereisen vaak bezoeken aan specialisten zoals audiologen. Er is nog geen mogelijkheid voor zelfbehandeling of behandeling op afstand.
In de nieuwe Europese richtlijnen voor de behandeling van tinnitus wordt exposure therapy aanbevolen als een bewezen effectieve methode. Blootstellingstherapie houdt in dat mensen worden blootgesteld aan hun tinnitusgeluid, maar in een minder dreigende context. Hierbij speelt de hippocampus, het deel van het brein dat verantwoordelijk is voor herinneringen, een belangrijke rol. Door de blootstelling te ervaren zonder dat de gevreesde gevolgen optreden, slaat de hippocampus nieuwe herinneringen op, nu zonder of met minder negatieve emotionele lading.
Freequency lijkt op het eerste gezicht misschien een eenvoudig spel, maar elk element is zorgvuldig ontworpen om het opslaan van deze niet-dreigende herinneringen te bevorderen. Door gebruik te maken van Spatial Audio en Augmented Reality leert de speler de tinnitusgeluiden te lokaliseren en te filteren in de fysieke ruimte. Dit proces helpt nieuwe, positieve associaties met het geluid te creëren, wat de emotionele reactie op tinnitus kan verminderen.
Uit diverse onderzoeken blijkt bovendien dat chronische tinnitus overeenkomsten vertoont met chronische pijn, zoals fantoompijn. Net als bij fantoompijn zijn bepaalde hersengebieden bij tinnitus overactief, waardoor geluiden ontstaan die er eigenlijk niet zijn. Spiegeltherapie is al jaren een bewezen effectieve behandelmethode voor fantoompijn. Hierbij krijgen patiënten een visuele ‘weerspiegeling’ van het geamputeerde ledemaat te zien, wat helpt om de pijn te verminderen. Freequency vertaalt dit principe naar de behandeling van tinnitus door middel van Augmented Reality (AR) en geavanceerde Spatial Audio. De app biedt gebruikers de mogelijkheid om hun tinnitusgeluid in de ruimte te plaatsen en te beïnvloeden, waardoor ze de regie en controle over hun klachten terugkrijgen.
De speler kan zijn of haar tinnitusgeluid in de app nauwkeurig afstemmen met behulp van een uitgebreide geluidsbibliotheek. Met de toonzoeker kunnen de toonsoort, toonhoogte, verdeling over de oren en het volume worden ingesteld. In de gratis versie van de app kan de toonmaker worden gebruikt om het tinnitusgeluid te identificeren, maar de spelfunctie is dan nog niet beschikbaar. Zodra het geluid is ingesteld, kan het spel beginnen. De speler zet een koptelefoon op, richt de camera van de telefoon op de omgeving en hoort het tinnitusgeluid op een specifieke plek in de ruimte, bijvoorbeeld links achter zich. Door in die richting te draaien, zoekt de speler naar een vogeltje in een kooitje, dat symbool staat voor het tinnitusgeluid. Door op de kooi te tikken, vliegt het vogeltje weg en stopt het geluid tijdelijk. Het geluid verschijnt vervolgens op een andere plek, waarna de zoektocht wordt herhaald.
Freequency maakt gebruikt AR om de hersenen te leren omgaan met het tinnitusgeluid. Door het geluid in de fysieke ruimte te plaatsen en er actief naar te zoeken, krijgt de gebruiker controle over het geluid, vergelijkbaar met de manier waarop spiegeltherapie fantoompijn behandelt. Dit helpt de overactieve hersengebieden die betrokken zijn bij tinnitus te kalmeren en de emotionele reactie op het geluid te verminderen.
De Freequency-app is een baanbrekende tool voor mensen met tinnitus. Door dagelijks te spelen, kunnen gebruikers leren hun tinnitus te beheersen en verminderen, wat uiteindelijk hun levenskwaliteit kan verbeteren. Freequency moedigt spelers aan om een streak van 100 dagen vol te houden en de voortgang van hun klachten in de app te monitoren. Daarnaast ontvangen spelers dagelijks content van experts zoals Teun Loverbos, Stichting Hoormij en Jan de Laat. Via video’s, animaties, ondersteunende afbeeldingen en teksten leren ze meer over het brein, de processen achter tinnitus, en waar ze betrouwbare informatie kunnen vinden.
Met regelmatig gebruik kan Freequency de impact van tinnitus op het dagelijks leven verminderen. Hoewel succes niet gegarandeerd is, toont onderzoek aan dat 29% van de gebruikers die de app vier weken lang dagelijks gebruiken, een significante vermindering van klachten ervaart. Wat Freequency uniek maakt, is dat gebruikers zelfstandig met hun tinnitus aan de slag kunnen, zonder dure apparatuur of bezoeken aan gespecialiseerde klinieken. De speler heeft de regie over de behandeling en kan de voortgang eenvoudig bijhouden en bespreken met een zorgverlener.
De Freequency app draagt bij aan de volgende missies van VWS:
- Centrale missie: in 2040 leven alle Nederlanders tenminste vijf jaar langer in goede gezondheid, en zijn de gezondheidsverschillen tussen de laagste en hoogste sociaal- economische groepen met 30% afgenomen.
De Freequency app draagt bij aan deze missie door een behandeling voor tinnitusklachten voor iedereen in de thuissituatie beschikbaar te maken. Zo kan iemand met een lager inkomen even veel spelen als iemand met een hoger inkomen en hebben zij bij dagelijks spelen een even hoge kans op verbetering van de klachten.
Missie II: Zorg op de juiste plek: in 2030 wordt zorg 50% meer (of vaker) in de eigen leefomgeving (in plaats van in zorginstellingen) georganiseerd, samen met het netwerk rond mensen.
De Freequency app zorgt voor zorg in de eigen leefomgeving on demand. Gebruikers kunnen kiezen voor een eigen tijd om te spelen en worden dagelijks herinnert om te spelen.
Missie III: Mensen met chronische ziekten
In 2030 is van de mensen met een chronische ziekte of levenslange beperking het deel dat naar wens en vermogen kan meedoen in de samenleving met 25% toegenomen.
Tinnitus is een chronisch aandoening, mensen hebben hier nog geen definitief werkende oplossing voor gevonden. Door het inzetten van de Freequency app kunnen mensen met deze chronische aandoening zelf invloed uitoefenen en krijgen ze een gevoel van controle terug over hun leven. Hierdoor kunnen ze beter en langer meedoen in de samenleving.
Exacte cijfers zijn er voor Nederland niet, maar naar schatting heeft één à twee procent van de bevolking in meer of mindere mate last van tinnitus. Volgens opgaven van de Duitse Tinnitus-vereniging breidt de ziekte zich steeds meer uit. In Nederland zouden er ieder jaar zo`n 55.000 gevallen bij komen.
Iedereen ervaart zijn tinnitus anders. De meeste mensen horen de tinnitus in beide oren. Slechts eenderde hoort de tinnitus in één oor. In het spraakgebruik wordt tinnitus vaak “oorsuizen” genoemd. Deze term is verwarrend, omdat het in de meeste gevallen niet om een geluid met een suizend karakter gaat. Ook wordt het geluid in een groot deel van de gevallen niet in het oor maar in het hoofd waargenomen.
Freequency kan zorgkosten verlagen door een laagdrempelige en effectieve oplossing te bieden voor tinnitusbehandeling. Omdat de app gebruikers in staat stelt zelfstandig met hun klachten aan de slag te gaan, vermindert het de noodzaak voor frequente bezoeken aan klinieken of gespecialiseerde behandelaars. Dit verlicht de druk op het zorgsysteem, verkort wachttijden en zorgt ervoor dat zorgverleners meer tijd kunnen besteden aan patiënten die intensievere zorg nodig hebben.
Daarnaast kunnen patiënten tijdens hun wachttijd al beginnen met de Freequency-app, waardoor ze actief aan de slag gaan met hun klachten en mogelijk minder behoefte hebben aan langdurige of intensieve therapieën. Dit verhoogt niet alleen hun gevoel van controle, maar maakt ook de wachttijd minder belastend. Door de uitgebreide data over de voortgang van de klachten, kan de zorgverlener met een goed beeld van start gaan met het traject. Uiteindelijk resulteert dit in efficiëntere zorgprocessen en een verlaging van de totale zorgkosten.
Tot slot draagt Freequency ook bij aan een lagere milieu-impact, omdat minder fysieke consulten en behandelingen nodig zijn. Dit vermindert indirect de belasting op het zorgsysteem en bevordert duurzaamheid in de gezondheidszorg.
Freequency hanteert een abonnementsmodel, waarbij gebruikers de keuze hebben uit een maandabonnement, een jaarabonnement, of een eenmalig lifetime-abonnement. Betalingen kunnen worden gedaan via Apple Pay, creditcard of andere betaalkaarten.
Het verdienmodel is gebaseerd op deze abonnementen, waardoor gebruikers continu toegang hebben tot de content en functionaliteiten van de app. Bovendien is de content eenvoudig te vertalen naar andere talen, wat de app zeer schaalbaar maakt en uitbreidingsmogelijkheden biedt naar internationale markten, zonder significante aanpassingen in de infrastructuur.
Freequency heeft momenteel weinig directe concurrentie in de markt vanwege de unieke benadering ervan. De meeste bestaande apps en games voor onze doelgroep richten zich op het onderdrukken of verdoezelen van geluid, terwijl anderen zich focussen op meditatie om de impact van tinnitus te verminderen. Er is een speler die ook tinnitus door middel van gamen aanpakt, maar hun focus ligt op virtual reality, wat extra hardware vereist in de vorm van een VR-bril.
Waar Freequency zich onderscheidt, is in de toegankelijkheid en gebruiksgemak. In tegenstelling tot VR heeft onze app geen speciale apparatuur nodig behalve een koptelefoon die de gebruiker vaak al bezit. Dit maakt Freequency aantrekkelijker voor thuisgebruik en maakt het toegankelijk voor een breder publiek zonder de noodzaak van extra kosten of technische complexiteit.
Deze positie geeft ons een voorsprong in het bedienen van particuliere gebruikers in thuissituaties. Onze focus op eenvoud, bruikbaarheid en geen extra kosten voor hardware maakt Freequency aantrekkelijker dan concurrerende oplossingen die virtual reality gebruiken voor mensen die op zoek zijn naar een effectieve en gemakkelijk toegankelijke oplossing voor hun tinnitus.
De Freequency app is begonnen bij Teun Loverbos, een manueel therapeut met een specialisatie in fysiotherapie, waarbij tinnitus een belangrijk aandachtsgebied vormt. Vanuit zijn persoonlijke frustratie over de beperkte behandelingsopties voor tinnitus besloot hij dat er een efficiëntere aanpak moest zijn. Dit leidde tot intensief onderzoek en het ontwikkelen van een baanbrekende oplossing.
Uit talrijke studies is gebleken dat er opmerkelijke overeenkomsten zijn tussen chronische pijn en chronische tinnitus. Beide aandoeningen vertonen overactiviteit in vergelijkbare hersengebieden. Zo is er bijvoorbeeld het fenomeen van fantoompijn, waarbij mensen pijn ervaren in een geamputeerd lichaamsdeel dat niet langer aanwezig is. Het brein vult de ontbrekende informatie zelf in, wat leidt tot de perceptie van echte pijn. Deze vergelijkbare overactiviteit in de hersenen vormde de basis voor Teun's hypothese dat een soortgelijke benadering effectief zou kunnen zijn bij tinnitus.
Bij een ontmoeting met Rob Hulsen, eigenaar van Hulan game studio werd het idee van een serious game geboren.
Met de Freequency app zetten we het concept van spiegeltherapie in om de tinnituservaring te "weerspiegelen" en de gebruiker controle en regie te geven over het geluid. Freequency maakt gebruik van Augmented Reality om de gebruiker een aangename en positieve omgeving te bieden, terwijl het specifieke tinnitusgeluiden via de koptelefoon levert. Door middel van spatial audio technieken wordt het geluid hyperrealistisch gemaakt, waardoor het brein het specifieke geluid herkent als dat van de gebruiker zelf. Tegelijkertijd creëren we een omgeving die verre van dreigend is, waardoor het brein visuele feedback krijgt dat er niets bedreigends aan de hand is. Door herhaalde oefeningen wordt beoogd de overactieve, negatieve reactie van het emotionele brein te verminderen.
Wat onze innovatie onderscheidend maakt, is dat we de eerste zijn die de principes van spiegeltherapie en Augmented Reality combineren in een toegankelijke serious game-app voor tinnitus. Andere bestaande therapieën, zoals noise-cancellers, tegengeluid, homeopathische therapie, bewegingsactiviteit en meditatie, richten zich voornamelijk op het negeren van het geluid of het leren accepteren ervan. Met de Freequency app richten we ons daarentegen specifiek op het filteren van de tinnitusgeluiden door het brein zelf.
Daarnaast biedt de app unieke content die de speler in staat stelt meer te leren over het brein en de aandoening tinnitus. De speler wordt elke dag en elke stap begeleid in het proces en de verschillende mogelijke klachten die door de 100 dagen heen op kunnen komen.
Hoewel er momenteel geen specifieke vermelding is van een octrooi of patent voor de Freequency-app, is het belangrijk op te merken dat het onderzoek naar het effect ervan in volle gang is. In nauwe samenwerking met Jan de Laat, klinisch fysicus en audioloog aan het Audiologisch Centrum van het LUMC, zijn de eerste (test) versies van de app ontwikkeld en aangeleverd door Hulan game studio. Het veelbelovende feedback en de positieve resultaten van bijna 800 testers met tinnitus hebben geleid tot verdere ontwikkeling en verfijning van de app.
Gezien de innovatieve aspecten van de Freequency-app en het potentieel ervan om de levens van miljoenen mensen met tinnitus te verbeteren, is het zeer waarschijnlijk dat we in de toekomst patenten of andere vormen van bescherming zullen aanvragen om onze positie als pioniers op dit gebied te versterken.
Hulan maakt serious games voor een enorm breed scala aan opdrachtgevers in de zorg, het onderwijs en de sportsector. Zo hebben ze games gemaakt voor alle lagen in het onderwijs, maar ook pizza-bezorgers, bouwvakkers en psychiaters.
Hulan B.V. is in 2015 opgericht door Rob Hulsen en Jeffrey Lanters. Rob is verantwoordelijk voor de zakelijke kant en Jeffrey voor de techniek. Het Hulan team bestaat uit 7 developers (bestaande uit frontend, backend, fullstack en game developers), 1 project manager, 2 product owners, 1 innovatie manager, 1 klantenservice medewerker, 2 illustrators, 1 marketing medewerker, 1 3d designer en 2 managers.
Naast Hulan is de bedenker van de Freequency app manueel therapeut Teun Loverbos. Teun is eigenaar van Manuele Therapie Loverbos.
Er is overduidelijk heel erg veel interesse in een oplossing tegen tinnitus. Dit komt doordat er nu eenmaal heel erg veel mensen zijn die -in meer of mindere mate- last hebben van tinnitus of oorsuizen. Vanaf het eerste moment dat we een bericht online plaatsten over Freequency werden we overspoeld door aanvragen. Aan aandacht geen gebrek en ook de media wisten ons snel te vinden.
Om deze overweldigende aandacht goed te beheren, werken we met verschillende testrondes waarbij we de groepen steeds groter maken.
De testen zijn opgezet in blokken van 4 weken. Op dit moment hebben we van 1000 gebruikers informatie, van 775 gebruikers wekelijkse feedback met betrekking op hun tinnitusklachten over een tijd van 4 weken en van 106 gebruikers een ingevuld eindevaluatie feedbackformulier.
Op dit moment krijgen we van 750+ mensen Freequency wekelijkse feedback. Elke nieuwe oproep voor testers zorgt in mum van tijd voor honderden reacties.
Nederland is onze ‘proeftuin’ en onze ambitie is om Freequency wereldwijd aan te bieden. Wanneer we voldoende data hebben verzameld in Nederland kunnen we erg eenvoudig opschalen naar andere landen. Hier hebben we bij het ontwerpen van Freequency al rekening mee gehouden. Technisch en inhoudelijk hebben we het zo opgezet dat we met een klein team wereldwijd kunnen opschalen.
Partners van Freequency bestaan uit Audiologen werkzaam bij het LUMC, Stiching Hoormij, Teun Loveros (werkzaam bij Manuele Therapie Loverbos) en alle gebruikers met tinnitus en verdere kennispartners.
• Van alle testers die elke dag hebben gespeeld (24) hebben 7 mensen verbetering in
tinnitusklachten ervaren, 17 mensen hiervan hebben geen verbetering ervaren.
• Van de mensen die een verbetering ervaarden, ervaarden 5 een lichte verbetering en 3 een
middelmatige verbetering.
• Van alle testers die 4-5 keer per week hebben gespeeld (10) hebben 2 mensen verbetering in
tinnitusklachten ervaren, 8 mensen hiervan hebben geen verbetering ervaren.
• Van de mensen die een verbetering ervaarden, ervaarden 2 een lichte verbetering en 1 een
aanzienlijke verbetering.
Een van de belangrijkste schaalbare aspecten is de digitalisering van Freequency. Omdat de app zich richt op het leveren van therapie en ondersteuning aan tinnituspatiënten via een digitaal platform, kan het gemakkelijk worden opgeschaald naar een groter aantal gebruikers. Deze schaalbaarheid is mogelijk zonder operationele kosten.
Een ander element dat bijdraagt aan de schaalbaarheid is de flexibiliteit van het platform. De Freequency-app kan zich aanpassen aan de behoeften van een groeiende gebruikersbasis door updates, verbeterde functionaliteiten en aanvullende services toe te voegen. Ook kan het leren van de feedback van eerdere gebruikers door bijvoorbeeld de geluidsbibliotheek uit te breiden. Deze schaalbaarheid in functionaliteit maakt het mogelijk om de app aantrekkelijk te houden voor bestaande gebruikers en zich nog beter aan te passen aan de behoeften van spelers.
De schaalbaarheid van het verdienmodel van de Freequency-app kan ook worden vergroot door het uitbreiden van samenwerkingen en partnerships met gezondheidszorginstellingen, verzekeringsmaatschappijen of andere relevante spelers in de gezondheidszorg. Zo kan de Freequency app bijvoorbeeld worden ingekocht door een audiologisch centrum met lange wachtrij om mensen in de wachtrij alvast met hun klachten aan de slag te laten gaan. Het aangaan van strategische partnerschappen kan helpen bij het vergroten van de bekendheid van de app, het vergroten van de gebruikersbasis en het verkrijgen van bredere financiële steun.
Freequency is op 1 oktober in een soft launch gegaan. Dit betekent dat de app in de appstore is geplaatst en speelbaar is, maar nog niet actief gepromoot. De officiële lancering vindt plaats op 6 november, wanneer er persberichten worden verstuurd. Vanaf dat moment kan iedereen met tinnitus de app downloaden.
Freequency is breed opgepakt door de pers in 2022, zo is het verhaal van Freequency behandeld door onder andere NPO Radio 1, Tinnitushouse, BNR Nieuwsradio, Earline en Hoordetail.
De doorontwikkeling van de app stond het afgelopen jaar hoog op de agenda, wat heeft geleid tot de toevoeging van vele extra functies. De verdere ontwikkeling zal zich richten op gebruik door Android-gebruikers en de internationalisering van de app.
Er zijn op het moment nog geen internationale relaties voor Freequency. De app bevat weinig gesproken of geschreven taal dus zou eenvoudig aan te passen zijn naar verschillende tijden.