Wat de zorg kan leren van… Timelab
Deze blog is geschreven door Joris Arts.
Soms hoor je een naam vallen die je nog nooit eerder hebt gehoord, terwijl degene die hem noemt er zo enthousiast over is dat je meteen denkt: hoe kan ik daar nou nog nooit van gehoord hebben? Dat overkwam mij een paar maanden geleden toen ik een lezing gaf bij Axira, een landelijk samenwerkingsverband van regionale ambulancevoorzieningen. Een van de aanwezige ambulancebestuurders wees mij op TimeLab. Ik kende het bedrijf niet en dacht: als ik het niet ken, is de kans groot dat meer mensen in de zorg het niet kennen. Reden genoeg om in Amsterdam met Vincent van den Brekel in gesprek te gaan.
Timelab ontwikkelt sinds 2016 software die de ambulancezorg slimmer organiseert: Seconds. De meeste planningssystemen reageren op wat er gebeurt. Seconds voorspelt juist wat er waarschijnlijk gáát gebeuren en handelt daar alvast op. Op basis van historische incidenten, actuele locaties van ambulances, verkeersinformatie en dienstroosters voorspelt het waar incidenten waarschijnlijk zullen plaatsvinden én welke ambulance zich alvast het beste kan verplaatsen om de dekking optimaal te houden. Dus nog voordat er daadwerkelijk een incident heeft plaatsgevonden(!).
Juist dat vooruitkijken is belangrijker dan ooit. Jarenlang was de standaardoplossing voor een te lange aanrijdtijd simpel: meer ambulances én meer medewerkers. Precies daar zit tegenwoordig de grootste uitdaging. Er zijn simpelweg onvoldoende mensen om steeds weer ‘een poppetje erbij’ te zetten. Slimmer organiseren wordt daardoor belangrijker dan groter organiseren.
Met Seconds wordt de aanrijdtijd van de spoedritten met minimaal 81 seconden verkort. In situaties dat elke seconde telt! Om datzelfde resultaat zonder Seconds te bereiken zouden ongeveer 5% meer ambulances nodig zijn. Een mooi voorbeeld van hoe je personeelstekorten niet alleen kunt oplossen met méér mensen, maar juist door dezelfde mensen slimmer in te zetten.
De echte innovatie zit niet alleen in voorspellen, maar vooral in de manier waarop Seconds beslissingen ondersteunt. Het systeem optimaliseert niet één ambulance, maar de dekking van de hele regio. Bij meldkamers die niet worden ondersteund door Seconds, wordt na een 112-melding meestal de dichtstbijzijnde ambulance gestuurd. Logisch, zou je denken. Maar ongeveer 95 procent van de meldingen betreft geen direct levensgevaar. Dan is de dichtstbijzijnde ambulance lang niet altijd de slimste keuze. Soms is het verstandiger een ambulance te sturen die iets verder weg staat, zodat de dichtstbijzijnde beschikbaar blijft voor een mogelijk levensbedreigend incident in dezelfde regio. Timelab noemt die manier van denken Intelligent Dispatch.
Seconds optimaliseert zo niet de individuele ambulance, maar de prestaties van het hele netwerk. Ook in de rest van de zorg proberen we problemen vaak lokaal op te lossen: één afdeling, één rooster of één wachtlijst. Terwijl de grootste winst vaak ontstaat wanneer je het hele systeem optimaliseert.
Tijdens een live demonstratie zag ik hoe dit in de praktijk werkt. Op een grote kaart werd continu zichtbaar welke gebieden risico liepen op overschrijding van de aanrijdtijd. Het systeem deed verschillende voorstellen om de dekking te verbeteren, waarna de centralist zelf de afweging maakte. Terwijl ik naar het scherm keek, realiseerde ik me dat geen mens al deze scenario’s tegelijk kan overzien. Niet omdat hij of zij het niet kan, maar omdat ons brein daar simpelweg niet voor is gemaakt. Juist wanneer de druk hoog is en meerdere meldingen tegelijk binnenkomen, is het ontzettend waardevol dat het systeem duizenden scenario’s in realtime kan doorrekenen en direct laat zien wat de gevolgen van iedere keuze zijn.
Vincent vertelde me nog iets interessants. Je kunt de mooiste algoritmen bouwen, maar als ze niet aansluiten op de praktijk van centralisten en ambulanceprofessionals, zullen ze nooit gebruikt worden. Daarom investeert Timelab veel tijd in het begrijpen van de dagelijkse praktijk van centralisten en ambulanceprofessionals. Technologie ondersteunt professionals. Ze vervangt ze niet. Dat blijkt ook uit de praktijk. Uiteindelijk blijft de mens degene die beslist. Een algoritme weet bijvoorbeeld niet dat een ambulance net een ingrijpend ongeval heeft afgehandeld waarbij de bemanning emotioneel zwaar belast is. Dan kan het verstandiger zijn een andere ambulance te sturen, ook al lijkt dat cijfermatig minder optimaal. Juist die combinatie van kunstmatige intelligentie en professioneel vakmanschap maakt het systeem zo krachtig.
Tijdens mijn bezoek vroeg ik me steeds vaker af: waarom zouden we deze manier van denken beperken tot ambulances? Hoeveel planningen in de zorg zijn nog gebaseerd op ervaring, onderbuikgevoel en vaste routines, terwijl we inmiddels over enorme hoeveelheden data beschikken? Denk aan de wijkverpleging, de ggz, de jeugdzorg of de inzet van behandelkamers in een ziekenhuis. Niet méér mensen inzetten, maar dezelfde mensen slimmer positioneren. Niet achter de feiten aanlopen, maar vooruitkijken en voorspellen waar de behoefte straks ontstaat.
Veel dank Vincent van den Brekel, CEO en Founder van Timelab en Rebekka Arntzen en Karin van Rossum, beide Senior Business Developers bij Timelab voor de gastvrijheid, de openheid en de live demonstratie!
Benieuwd hoe andere sectoren omgaan met innovatie? Ga dan eens met ons mee op InnovatietripNL! Kijk op www.innovatietrip.nl voor meer informatie.
