Wat de zorg kan leren van... Boska

Deze blog is geschreven door Joris Arts.

Kent u het bedrijf BOSKA Food Tools? U weet wel, van de kaasschaven! Een bedrijf uit Bodegraven dat al 130 jaar gereedschap voor kaasliefhebbers maakt. Maar achter dat oer-Hollandse imago schuilt een verhaal waarin ondernemerschap en duurzaamheid elkaar ontmoeten. En ik hoorde dat verhaal uit de eerste hand van Martijn Bos, vierde generatie eigenaar van het bedrijf.

Van Martijn hoorde ik dat het verhaal begon in 1896 met een smid aan het Kerkplein in het dorpje Bodegraven, op een steenworp van de kaasmarkt. Toen er rond die tijd een treinverbinding kwam tussen Utrecht en Den Haag, konden de Duitse kaashandelaren gemakkelijk in Bodegraven uitstappen. En daar, tijdens het beslaan van de paarden, kreeg overgrootvader Bos steeds vaker de vraag of hij ook niet kaasmessen kon smeden. Van het een kwam het ander en ruim een eeuw later was het Martijns beurt om het bedrijf te leiden.

Toen hij het in 2002 overnam, vond hij dat de rest van de wereld ook wel wat Boska kon gebruiken. Hij reisde de hele wereld over en na drie jaar verkocht Boska producten in maar liefst 85 landen. Een ondernemersdroom… dacht hij. Totdat bleek dat de stijgende omzet uiteindelijk leidde tot minder winst.

Het keerpunt kwam toen Martijn besefte: je hoeft niet de hele wereld te veroveren om impact te maken. De focus verschoof van ‘meer landen’ naar ‘meer waarde per klant’. En dat bleek de start van iets veel groters. Martijn vertelt zijn verhaal met humor en passie. ‘Ik ben geboren in Gouda, dus als ik in Amerika ben, zeg ik altijd: I’m from a cheese.’ Dat is geen marketingtruc, maar een vorm van storytelling die alles wat Boska doet menselijk maakt. Het is de kracht van een merk met wortels, een verhaal dat klopt. En precies dat is wat veel organisaties, ook buiten de retail, vaak vergeten: mensen verbinden zich niet aan een product, maar aan een verhaal waarin ze zichzelf herkennen.

Rond 2013 wilde Boska duurzaamheid serieus nemen. Maar hoe doe je dat als je kaasschaven verkoopt? Een circulair businessmodel, cradle-to-cradle of kaasschaven recyclen: het voelde allemaal geforceerd. Mensen gaan niet hun oude kaasschaven inruilen …

Totdat Martijn zich realiseerde: kwaliteit is óók duurzaamheid. Echte duurzaamheid begint bij het in één keer goed doen.

Boska’s missie werd: A world without shitty food tools. Geen rommel meer op de markt. Hoge kwaliteit, tijdloos design van staal, steen of hout. Zo ontstond ook het idee van levenslange garantie. Een schijnbaar onlogische keuze, want wie iets koopt dat nooit stuk gaat, komt niet meer terug. Maar Boska vond de oplossing in een briljant drieluik:

· Giftable: mensen kopen Boska om cadeau te geven.

· Collectible: wie één product heeft, wil er meer.

· Upselling: naast tools gingen ze ook pizzaovens en gourmetsets van topkwaliteit verkopen.

Zo werd duurzaamheid geen kostenpost, maar een goed werkend businessmodel. En dat doen ze indrukwekkend goed: 25 miljoen euro omzet en export naar 108 landen. Jaarlijks verkopen ze meer dan een half miljoen kaasschaven!

En de zorg dan?

Veel druk in de zorg ontstaat niet doordat er te weinig gewerkt wordt, maar door herstelwerk. Herhaalconsulten, verkeerde verwijzingen, onduidelijke uitleg, patiënten die zich op de verkeerde plek bevinden. Net als bij slechte producten: het lijkt efficiënt, totdat je het steeds opnieuw moet repareren.

Boska ontdekte dat kwaliteit geen luxe is, maar een strategie. Producten zó goed maken dat ze niet vervangen hoeven te worden. Minder gedoe, minder verspilling, meer rust. In de zorg werkt dat principe niet anders.

Zo doen ze dat bijvoorbeeld bij GGz Breburg. Met het door hen ontwikkelde Verkennend Gesprek waar ik al eerder over schreef, bleek dat ongeveer 20% van de mensen die zich aanmeldden bij de GGZ-instelling daar helemaal niet op de juiste plek was. Door dat vroeg te erkennen en samen naar een alternatief te zoeken, voorkwamen ze onnodige wachttijd, verkeerde zorg en frustratie. Voor zowel patiënt als professional. Dus niet afschuiven, maar kwaliteit aan de voorkant en het in één keer goed doen.

Waar kunt u in uw organisatie het in één keer goed doen?

Tijdens het interview was Martijn Bos BOSKA Food Tools - B-Boosters - B corp - YPO - EO nog eigenaar van Boska, maar het bedrijf is inmiddels grotendeels verkocht aan De Porceleine Fles.

Benieuwd naar nog meer voorbeelden en wilt u ook zelf aan de slag gaan? Bestel dan mijn boeken ‘Wat de zorg kan leren van …’ en ‘Wat de zorg nog meer kan leren van …’ via deze link.