Een robot die zorgverleners weer tijd geeft voor zorg

Een verpleegkundige loopt tijdens een dienst soms tienduizenden stappen. Niet alleen naar patiënten, maar ook naar de apotheek, het laboratorium en de voorraadruimte. Terwijl de druk op ziekenhuizen stijgt, verdwijnt zo kostbare tijd in de gangen. De Nederlandse onderneming Ambyon wil dat veranderen met een zelfstandig rijdende robot. Die brengt medicijnen, materialen en apparatuur naar de juiste plek. Zo blijft er meer tijd over voor aandacht aan het bed. Wat is nodig om zo’n veelbelovende proef uit te laten groeien tot dagelijkse praktijk?

Veel kostbare zorgtijd verdwijnt in de gangen

Bij verpleegkundige zorg denken we vooral aan gesprekken, observaties en behandelingen. In de praktijk is logistiek een flink onderdeel van het werk. Medicijnen moeten worden opgehaald, laboratoriummonsters weggebracht en apparatuur moet op tijd op de juiste afdeling staan. Ook documenten, polsbandjes, voeding en voorraden bewegen voortdurend door het ziekenhuis. Elke handeling lijkt klein. Samen kosten ze veel tijd. Uit het onderzoek voorafgaand aan de ontwikkeling van Ambyon bleek dat zorgprofessionals vaak lopen, zoeken en wachten. In de onderzochte praktijk zette een verpleegkundige tot wel 30.000 stappen per werkdag. Iedere minuut in de gang ontbreekt aan het bed.

De robot neemt vervoer over

De oplossing van Ambyon is eenvoudig uit te leggen. De robot rijdt zelfstandig door het ziekenhuis en vervoert medicijnen, laboratoriummonsters, apparatuur, voeding en voorraden. Zij beweegt tussen verpleegafdelingen, apotheken, laboratoria en andere onderdelen. De uitvoering is minder eenvoudig. Een ziekenhuis is geen voorspelbaar magazijn. Liften, deuren, volle wachtruimten en wisselende looproutes maken iedere rit anders. De robot moet daar veilig mee omgaan. De echte waarde ontstaat wanneer zij betrouwbaar onderdeel wordt van het dagelijkse werk. De zorg bepaalt daarbij hoe de techniek wordt ingezet.

Ontwikkeld vanuit de praktijk

Ambyon ontwikkelde en testte de robot samen met ziekenhuizen en zorgprofessionals. Het team liep mee op afdelingen en onderzocht waar processen vastliepen. Ook laden, lossen, opdrachten geven en gebruiksgemak kregen aandacht. Dat is cruciaal. Zorgprofessionals hebben weinig aan technologie die extra handelingen of ingewikkelde procedures oplevert. Zij willen ondersteuning die direct werkt. Tijdens een proef konden verpleegkundigen een rit aanvragen zodra zij iets nodig hadden. De meerwaarde werd snel zichtbaar. De robot voorkwam dat zij patiënten moesten verlaten om spullen op te halen.

Veilig en voorspelbaar

In ziekenhuisgangen lopen medewerkers met haast, patiënten die minder goed ter been zijn, bezoekers die de weg zoeken en kinderen die onverwacht bewegen. Mensen vertrouwen de robot pas als zijn gedrag veilig en voorspelbaar is. Ambyon paste daarom het uiterlijk en rijgedrag aan op basis van ervaringen in ziekenhuizen. De robot houdt rekening met bewegingen en laat door haar gedrag zien wat zij gaat doen. Zij heeft bewust geen sterk menselijke vorm. Zo ontstaan geen verwachtingen die zij niet kan waarmaken. Camera’s nemen kleur en diepte waar. De beelden worden lokaal verwerkt en niet buiten de robot opgeslagen. Voor communicatie sluit de robot aan op de beveiligde digitale voorzieningen van het ziekenhuis.

De uitdaging begint na een geslaagde proef

Een proef kan aantonen dat een zorginnovatie werkt. Vast gebruik vraagt meer. Bestuurders, zorgprofessionals, afdelingshoofden, inkopers en informatiespecialisten kijken ieder vanuit hun eigen verantwoordelijkheid naar de toepassing. De financiële onderbouwing vormt slechts een deel van het besluit. Een ziekenhuis moet ook werkprocessen aanpassen, medewerkers begeleiden en verantwoordelijkheden vastleggen. Zolang een robot alleen tijdens een proef rondrijdt, blijft de invloed beperkt. Dagelijks en betrouwbaar gebruik levert structurele waarde op. Dat vraagt om mensen die bewezen oplossingen daadwerkelijk invoeren. Vroege betrokkenheid van gebruikers versterkt het vertrouwen en helpt praktische knelpunten op te lossen.

De publieksprijs onderstreept de herkenbaarheid

Ambyon won de publieksprijs van de Nationale Zorginnovatieprijs 2026. De kracht van het idee is direct duidelijk. De robot neemt noodzakelijk vervoer over, zodat zorgprofessionals meer aandacht aan patiënten kunnen geven. De prijs richt zich op technologische vernieuwingen die zijn ontwikkeld, getest en op de markt gebracht. Maatschappelijke betekenis, toekomstbestendigheid en brede toepasbaarheid wegen mee. ING sponsort de prijs en ondersteunt zo ondernemingen die zorg en welzijn vernieuwen. Voor jonge zorgondernemingen blijft opschaling vaak lastig door lange besluitvorming en een ingewikkelde invoering. Zichtbaarheid, begeleiding en toegang tot relevante netwerken kunnen de stap naar breder gebruik verkleinen.

Van slimme robot naar beter georganiseerde zorg

Ambyon laat zien dat robotica meer kan zijn dan een technisch hoogstandje. De robot maakt zichtbaar hoeveel tijd verborgen logistiek kost. Dat inzicht nodigt uit om processen opnieuw te organiseren. Iedere functie moet een concreet probleem oplossen en aansluiten bij de mensen die ermee werken. Koppelingen met apotheek en voorraadsystemen kunnen veilig medicijnvervoer ondersteunen. Ook toegang, hygiëne, identificatie en verantwoordelijkheden moeten helder zijn geregeld. De kwaliteit van de invoering bepaalt uiteindelijk hoeveel waarde de techniek oplevert.

Meer tijd voor wat echt telt

De grootste winst zit in wat zorgprofessionals met de vrijgekomen tijd kunnen doen. Een patiënt uitleg geven. Een verandering eerder signaleren. Familieleden te woord staan. Ambyon kiest een praktische route. Begin bij een herkenbaar probleem, ontwerp samen met gebruikers en werk vanaf de proef gericht toe naar dagelijks gebruik. Zo ondersteunt technologie professionals bij hun vak en blijft persoonlijke aandacht centraal staan. Slimmer vervoer door het ziekenhuis kan daardoor iets opleveren wat steeds schaarser wordt namelijk tijd voor zorg.

Geschreven door Jan Willem Spijkman, bedrijfskundige en sector banker healthcare bij ING. Hij ondersteunt klanten en zorgteams van ING Nederland met actuele en toepasbare kennis over trends, innovatie, financiering, duurzaamheid en veranderende wetgeving in de zorg.